คู่หูฝั่งหญิงของซาลารีแมน

ถ้า サラリーマン (ซาลารีแมน) เป็นคำเรียกพนักงานออฟฟิศชายที่เป็นสัญลักษณ์ของญี่ปุ่น OL ก็คือคู่หูฝั่งหญิง ย่อมาจาก “office lady” (オフィスレディー) คำวาเซเอโกะนี้เป็นส่วนหนึ่งของคำศัพท์ในที่ทำงานญี่ปุ่นมากว่า 60 ปีแล้ว

คำนี้มักใช้เรียกผู้หญิงในตำแหน่งธุรการหรืองานสนับสนุน — รับโทรศัพท์ เสิร์ฟชาให้แขก จัดการเอกสาร และดูแลงานทั่วไปในออฟฟิศ แม้ภาพลักษณ์นี้จะเปลี่ยนไปมากแล้ว แต่คำว่า OL ก็ยังมีกลิ่นอายของความคาดหวังแบบเดิมอยู่

ชื่อที่เกิดจากโพลของนิตยสาร

OL มีเรื่องราวที่มาที่น่าสนใจมาก ก่อนจะมี OL คำที่ใช้กันทั่วไปคือ “BG” — ย่อมาจาก “business girl” อย่างไรก็ตาม ในปี 1963 นิตยสารสตรี 女性自身 (โจเซจิชิน) ชี้ให้เห็นว่า “BG” มีความหมายที่ไม่ดีในภาษาสแลงอังกฤษ (อาจหมายถึง “bar girl”) นิตยสารจึงจัดโพลให้ผู้อ่านเลือกคำใหม่ และ “OL” — office lady — ชนะอย่างขาดลอย คำนี้แพร่กระจายอย่างรวดเร็วและกลายเป็นมาตรฐานมาจนถึงทุกวันนี้

เกร็ดน่ารู้

แนวคิดของ OL กำลังค่อยๆ จางหายไปในญี่ปุ่นยุคใหม่ คนรุ่นใหม่มองว่าคำนี้ล้าสมัยและถึงขั้นเหยียดเพศ เพราะนิยามผู้หญิงด้วยเพศแทนที่จะเป็นบทบาทหน้าที่ หลายบริษัทหันมาใช้ตำแหน่งที่เป็นกลางทางเพศแล้ว แต่ OL ก็ยังมีชีวิตอยู่ในวัฒนธรรมป๊อป — “OLあるある” (เรื่องที่ OL เข้าใจ) เป็นเนื้อหายอดนิยมในโซเชียลมีเดีย และตัวละคร OL ยังคงเป็นส่วนสำคัญของมังงะและอนิเมะ