อิตาดากิมาสุ! — วลีอาหารญี่ปุ่นที่แฟนอนิเมะต้องรู้

อาหารในอนิเมะไม่เคยเป็นแค่อาหาร

ฉากที่น่าจดจำที่สุดในอนิเมะหลายเรื่องเกิดขึ้นบนโต๊ะกินข้าว ตั้งแต่งานเลี้ยงหรูอลังการใน Spirited Away ไปจนถึงข้าวไข่ธรรมดาๆ ใน Silver Spoon ฉากอาหารเป็นตัวสะท้อนนิสัยตัวละคร วัฒนธรรม และอารมณ์ได้เป็นอย่างดี วลีที่ตัวละครพูดก่อน ระหว่าง และหลังกินข้าวนั้นมีน้ำหนักทางวัฒนธรรมอย่างแท้จริง

ก่อนกินข้าว

Itadakimasu (いただきます) — “ขอรับอย่างนอบน้อม”

พูดก่อนกินทุกมื้อ พร้อมกับพนมมือ いただきます ไม่ใช่คำสวดมนต์ — แต่เป็นการแสดงความขอบคุณต่อทุกคนและทุกสิ่งที่มีส่วนเกี่ยวข้องกับมื้ออาหาร ไม่ว่าจะเป็นคนทำอาหาร เกษตรกร หรือแม้แต่วัตถุดิบเอง ใน Ponyo โซสุเกะพูด いただきます ก่อนกินราเมนแฮมของปอนโย ทำให้ฉากนั้นอบอุ่นและเป็นธรรมชาติ

いただきます! (Itadakimasu!) — พูดพร้อมพนมมือก่อนกินข้าว

การไม่พูด いただきます ในญี่ปุ่นก็เหมือนนั่งลงกินข้าวโดยไม่สนใจคนรอบข้างเลย ตัวละครอนิเมะที่ลืมพูดมักจะโดนพ่อแม่หรือเพื่อนตำหนิ ซึ่งตัวมันเองก็กลายเป็นฉากที่สะท้อนนิสัยตัวละครได้ดี

หลังกินข้าว

Gochisousama (ごちそうさま) — “ขอบคุณสำหรับอาหาร”

เป็นคำปิดท้ายคู่กับ いただきます พูดหลังกินเสร็จ รูปสุภาพเต็มคือ “Gochisousama deshita” คำว่า ごちそう (ご馳走) ประกอบด้วยตัวคันจิที่แปลว่า “วิ่งไปมา” หมายถึงความพยายามในการหาวัตถุดิบมาทำอาหาร ใน Sweetness and Lightning สึมุกิพูด “Gochisousama!” อย่างร่าเริงทุกครั้งหลังกินข้าวที่พ่อทำ ตอกย้ำธีมของเรื่องเกี่ยวกับความผูกพันในครอบครัวผ่านอาหาร

ごちそうさまでした! (Gochisousama deshita!) — รูปสุภาพ พูดหลังกินเสร็จ

บรรยายรสชาติ

Oishii (おいしい) — “อร่อย!”

คำมาตรฐานที่แปลว่าอร่อย ใน Food Wars (Shokugeki no Soma) ตัวละครรีแอคต์กับอาหารสุดพิเศษด้วย “Oishii!” แบบเกินจริง มักมาพร้อมกับภาพอุปมาอุปไมยสุดบ้าบิ่น ในชีวิตจริงของคนญี่ปุ่น แค่พูด “Oishii!” พร้อมยิ้มก็ถือเป็นคำชมที่ดีที่สุดที่ให้คนทำอาหารได้แล้ว

Umai (うまい) — “อร่อยมาก!” (ภาษาพูด)

วิธีพูดว่าอร่อยแบบผู้ชายและเป็นกันเองมากกว่า เร็นโกกุใน Demon Slayer: Mugen Train ตะโกน “Umai!” ซ้ำแล้วซ้ำเล่าขณะกินเบนโตะบนรถไฟ เปลี่ยนคำง่ายๆ ให้กลายเป็นหนึ่งในฉากที่แฟนๆ รักมากที่สุดของเรื่อง うまい สื่อถึงความซาบซึ้งในอาหารที่ดิบ จริง และอิ่มเอมกว่า おいしい ที่ฟังดูสุภาพกว่า

うまい! (Umai!) — รีแอคชั่นเบนโตะในตำนานของเร็นโกกุ, Demon Slayer

Mazui (まずい) — “ไม่อร่อย / แย่มาก”

ตรงข้ามกับ おいしい まずい เป็นคำตรงๆ และค่อนข้างหยาบ ตัวละครมักพูดเฉพาะกับอาหารที่ทำโดยคนฝีมือห่วยแบบตลกๆ เท่านั้น ใน Gintama รีแอคชั่น “Mazui…” แบบซื่อๆ ของกินโทกิต่ออาหารไม่อร่อยเป็นมุกประจำเรื่อง ในชีวิตจริง การพูด まずい ตรงๆ กับคนทำอาหารถือเป็นเรื่องเสียมารยาทมาก ปกติคนญี่ปุ่นจะพูดว่า “Chotto…” (อืม…) แล้วปล่อยให้คลุมเครือไว้

ธรรมเนียมเกี่ยวกับมื้ออาหารในอนิเมะ

ฉากกินข้าวในอนิเมะมักใส่รายละเอียดที่สะท้อนธรรมเนียมจริงของญี่ปุ่น ตัวละครใช้ตะเกียบ (hashi) และจะถูกตำหนิเวลาใช้ไม่ถูกวิธี การซดก๋วยเตี๋ยวเสียงดังเป็นสิ่งที่ยอมรับได้ และยังเป็นการแสดงว่ากินอร่อยด้วย ใน Naruto ความรักของนารุโตะที่มีต่อราเมนอิจิราคุถูกแสดงออกผ่านการซดอย่างกระตือรือร้น ซึ่งเป็นเรื่องปกติมากในร้านราเมนญี่ปุ่น

เกร็ดน่ารู้

ฉาก “Umai!” ของเร็นโกกุใน Demon Slayer: Mugen Train ดังมากจนร้านสะดวกซื้อในญี่ปุ่นรายงานว่ายอดขายเบนโตะพุ่งขึ้นหลังหนังเข้าฉาย ฉากนี้ไม่มีฉากแอ็กชันหรือเนื้อเรื่องคืบหน้าเลย — แค่ผู้ชายคนหนึ่งเพลิดเพลินกับข้าวกล่องอย่างจริงใจ — แต่กลายเป็นหนึ่งในฉากที่ถูกพูดถึงมากที่สุดของทั้งแฟรนไชส์