วาเซอิเอโกะซ้อนสองชั้น

ノートパソコン (nōto pasokon) เป็นตัวอย่างที่น่าสนใจของ วาเซอิเอโกะซ้อนสองชั้น — คำภาษาอังกฤษที่คนญี่ปุ่นประดิษฐ์ขึ้นจากชิ้นส่วนภาษาอังกฤษ สอง ส่วนที่ถูกดัดแปลงทั้งคู่

มาแยกดูกัน:

• ノート (nōto) มาจาก “notebook” — แต่ตัดเหลือแค่ “note”
• パソコン (pasokon) มาจาก “personal computer” — ย่อจากคำเต็ม パーソナルコンピューター (pāsonaru konpyūtā)

เอามารวมกันก็ได้ “note pasokon” — คำที่คนพูดภาษาอังกฤษไม่มีวันพูดเด็ดขาด ในภาษาอังกฤษเรียกง่าย ๆ ว่า laptop

ทำไมภาษาญี่ปุ่นชอบย่อคำยืม

ภาษาญี่ปุ่นมีแนวโน้มชอบย่อคำยืมที่ยาว ๆ โดยเฉพาะคำประสม โดยจะตัดเอาสองพยางค์แรกของแต่ละคำมารวมกัน รูปแบบนี้เห็นได้ทั่วไปในคำศัพท์เทคโนโลยี:

• スマホ (sumaho) = smart phone → สมาร์ตโฟน
• リモコン (rimokon) = remote control → รีโมตคอนโทรล
• エアコン (eakon) = air conditioner → แอร์
• パソコン (pasokon) = personal computer → คอมพิวเตอร์ส่วนบุคคล

รูปแบบนี้สม่ำเสมอมาก: เอาส่วนหน้าของแต่ละคำภาษาอังกฤษมาต่อกัน แล้วก็ได้คำญี่ปุ่นใหม่ที่ฟังไม่เหมือนภาษาอังกฤษต้นฉบับเลย

パソコン: วาเซอิเอโกะซ้อนในวาเซอิเอโกะ

สิ่งที่ทำให้ ノートパソコン น่าสนใจเป็นพิเศษคือ パソコン นั้น เป็นวาเซอิเอโกะแบบย่อมาแล้วในตัว ดังนั้นเมื่อภาษาญี่ปุ่นเอา ノート มาต่อหน้า ก็เท่ากับสร้างวาเซอิเอโกะซ้อนอยู่บนวาเซอิเอโกะอีกที — เหมือนตุ๊กตาแม่ลูกดกทางภาษาศาสตร์

เวอร์ชันเต็มที่ไม่ย่อเลยคือ ノートブック・パーソナル・コンピューター (nōtobukku pāsonaru konpyūtā) — ยาวจนไม่มีใครพูดจริง ๆ

เกร็ดน่ารู้

ถ้าคุณเดินเข้าร้านอิเล็กทรอนิกส์ญี่ปุ่นแล้วถามหา “laptop” พนักงานอาจไม่เข้าใจทันที แต่ถ้าถามหา ノートパソコン (หรือแค่ ノーパソ/nōpaso ในภาษาพูด) เขาจะพาไปที่โซนแล็ปท็อปได้เลย ส่วน スマホ (sumaho) ที่ใช้เรียกสมาร์ตโฟนก็ใช้รูปแบบการย่อแบบเดียวกัน — เป็นหลักฐานว่านิสัยย่อคำนี้ยังคงมีชีวิตชีวาในภาษาญี่ปุ่นสมัยใหม่